บ้านนางอยชาวบ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพหลักคือดำนา ปลูกมะเขือเทศ และทำการเกษตรตามฤดูกาล หลังจากหมดฤดูเก็บเกี่ยว จึงรวมตัวกันสร้างอาชีพเสริม อาทิเช่น การทอผ้า หัตถกรรมจักสาน และกลุ่มแปรรูปอาหาร โดยการนำวัตถุดิบในท้องถิ่นมาเพิ่มมูลค่าสร้างรายได้ให้กับชุมชน
จุดเริ่มต้นของวิสาหกิจชุมชน
วิสาหกิจชุมชนข้าวกล้องงอกบ้านนางอย โพนปลาโหล ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2551 จากความร่วมแรงร่วมใจของชาวบ้านในพื้นที่ที่มองเห็นศักยภาพของทรัพยากรที่มีอยู่รอบตัว โดยเฉพาะ “ข้าว” ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญที่ปลูกล้อมรอบหมู่บ้านเนื่องจากอาชีพส่วนใหญ่ของชาวบ้านในพื้นที่คือการทำการเกษตรตามฤดูกาล และปลูกข้าว ชาวบ้านจึงตั้งคำถามว่า “เราจะสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มจากข้าวที่เราปลูกได้อย่างไร” นำไปสู่การเดินทางไปศึกษาดูงานในหลายพื้นที่ จนได้แนวคิดในการแปรรูป “ข้าวกล้องงอก” หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า “ข้าวฮาง” ซึ่งเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีการใช้กันมาอย่างยาวนาน
ข้าวฮางหรือข้าวกล้องงอก: ภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ตอบโจทย์สุขภาพ
ข้าวฮาง หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า ข้าวกล้องงอก เป็นผลิตภัณฑ์ที่มีคุณค่าทางโภชนาการสูง คุณค่าของข้าวกล้องงอกอยู่ที่สาร GABA (Gamma-Aminobutyric Acid) ที่เกิดขึ้นในช่วงที่เมล็ดข้าวเริ่มงอก ซึ่งมีส่วนช่วยในการบำรุงสมอง ลดความเครียด และควบคุมความดันโลหิต นอกจากนี้ยังมีใยอาหารและสารอาหารอื่น ๆ มากกว่าข้าวกล้องทั่วไป โดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นในการ “ฮางข้าว” หรือการนำข้าวมาแช่น้ำและทำให้งอก เพื่อให้สามารถเก็บรักษาได้นานและนำมาบริโภคได้ตลอดทั้งปี ซึ่งวิธีการนี้เป็นวิธีดั้งเดิมที่ใช้กันในยามขาดแคลนอาหาร ในช่วงแรกกลุ่มวิสาหกิจได้พัฒนาผลิตภัณฑ์จากข้าวกล้องงอกอย่างต่อเนื่อง พร้อมศึกษาวิธีการเพิ่มคุณภาพให้กับข้าว ทั้งในด้านรสชาติ คุณค่าทางโภชนาการ และอายุการเก็บรักษา วัตถุดิบหลักที่ใช้ผลิตข้าวกล้องงอกมาจากเกษตรกรในชุมชน ซึ่งจะปลูกข้าวหลังจากเสร็จจากการปลูกพืชตามฤดูกาล จึงเป็นการใช้พื้นที่การเกษตรให้เกิดประโยชน์สูงสุดตลอดทั้งปีปัจจุบัน ข้าวฮางของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนได้รับการพัฒนาให้มีมาตรฐานทั้งในด้านความสะอาด รสชาติ และการบรรจุภัณฑ์ เพื่อรองรับความต้องการของผู้บริโภคที่ใส่ใจสุขภาพมากยิ่งขึ้น
ช่องทางการจัดจำหน่าย จากชุมชนสู่ผู้บริโภค
สำหรับการจำหน่าย กลุ่มมีการวางแผนการผลิตล่วงหน้าตามคำสั่งซื้อ (Pre-order) โดยจัดสรรปริมาณข้าวที่ต้องแปรรูปในแต่ละเดือนอย่างเป็นระบบ ช่องทางจำหน่ายมีทั้งแบบออนไลน์ ผ่านเครือข่าย OTOP และงานแสดงสินค้าต่าง ๆ รวมถึงการส่งต่อให้กับบริษัทดอยคำ ซึ่งเป็นพาร์ทเนอร์หลักในการสนับสนุนการตลาดของชุมชน
นอกจากนี้ ยังมีการจัดสรรสินค้าบางส่วนไว้จำหน่ายให้กับคนในหมู่บ้าน เพื่อให้ทุกครัวเรือนสามารถเข้าถึงผลิตภัณฑ์ที่มีคุณภาพดีในราคาย่อมเยา และกระจายรายได้กลับคืนสู่ชุมชนอย่างทั่วถึง
Social Diversity
ไหว้สาพญาเต่างอย
พญาเต่างอย ถือเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองของอำเภอเต่างอย จังหวัดสกลนคร ตำนานเล่าขานกันมาว่าเต่างอยเป็นสัญลักษณ์แห่งความอุดมสมบูรณ์ ความยั่งยืน และความโชคดีก่อนถึงงาน ประเพณีไหลเรือไฟ ซึ่งจัดขึ้นอย่างยิ่งใหญ่ในช่วงออกพรรษาของทุกปี ชาวบ้านจะร่วมกันประกอบ พิธีไหว้สาพญาเต่างอย เพื่อความเป็นสิริมงคล โดยจะมีการจัดเครื่องเซ่นสังเวย เช่น หมากพลู ดอกไม้ ธูปเทียน และบายศรี พร้อมการขอพรให้การจัดงานดำเนินไปอย่างราบรื่น ปลอดภัย และนำความเจริญรุ่งเรืองมาสู่ชุมชน
ขบวนแห่เรือไฟความสวยงามบนท้องถนน
ในช่วงวันออกพรรษาของทุกปี จังหวัดสกลนครจะคึกคักไปด้วยงานบุญใหญ่ “ประเพณีไหลเรือไฟ” หนึ่งในกิจกรรมสำคัญที่ทุกคนรอคอยคือ ขบวนแห่เรือไฟ ที่แสดงถึงความศรัทธา ความร่วมแรงร่วมใจ และภูมิปัญญาท้องถิ่นของชาวสกลนครที่สืบทอดต่อกันมาหลายชั่วอายุคน นอกเหนือจากการไหลเรือไฟทางน้ำในช่วงกลางคืนแล้ว อีกหนึ่งกิจกรรมสำคัญที่สร้างความคึกคักและดึงดูดความสนใจของประชาชนและนักท่องเที่ยว คือ การแห่เรือไฟบกและการประกวดเรือไฟสวยงาม ซึ่งจัดขึ้นเพื่อเปิดพื้นที่ให้ชุมชนได้แสดงศิลปะ ความคิดสร้างสรรค์ และความศรัทธาผ่านผลงานเรือไฟที่ออกแบบอย่างวิจิตรตระการตา
เรือไฟแห่งศรัทธาความงดงามบนสายน้ำ
มนต์เสน่ห์ของค่ำคืนวันออกพรรษา เมื่อดวงอาทิตย์ลับขอบฟ้า ความมืดของยามค่ำคืนกลับกลายเป็นฉากหลังที่ขับเน้นความงดงามของ การไหลเรือไฟ ให้โดดเด่นยิ่งขึ้น ในช่วงคืนวันออกพรรษา สายน้ำจะส่องประกายด้วยแสงไฟจากเรือไฟที่ค่อย ๆ ล่องไปอย่างสงบนิ่ง เป็นภาพแห่งศรัทธาและความประทับใจแก่ผู้ที่พบเห็น
เรือไฟบกความสวยงามจากวัสดุธรรมชาติ
ก่อนที่เรือไฟบกอันวิจิตรจะถูกนำออกแห่และเข้าร่วมการประกวดเรือไฟสวยงามในงานประเพณีไหลเรือไฟ สิ่งสำคัญที่อยู่เบื้องหลังคือกระบวนการจัดสร้างเรือไฟที่อาศัย ความร่วมแรงร่วมใจของชุมชน และการเลือกใช้ วัสดุจากธรรมชาติ ตามภูมิปัญญาท้องถิ่น เพื่อสะท้อนความศรัทธา ความเรียบง่าย และความเคารพต่อสิ่งแวดล้อม
แสงสว่างกลางสายน้ำสัญลักษณ์แห่งความศรัทธาและความสามัคคี
การไหลเรือไฟในช่วงวันออกพรรษาเป็นหนึ่งในกิจกรรมสำคัญของงานประเพณีไหลเรือไฟ โดยเฉพาะในจังหวัดสกลนคร ความงดงามของเรือไฟที่ล่องลอยในยามค่ำคืนเกิดจากความตั้งใจและความร่วมแรงร่วมใจของชุมชน ตั้งแต่ขั้นตอนเล็ก ๆ อย่างการเตรียมน้ำมันใส่ขวด ไปจนถึงการประกอบโครงสร้างเรืออย่างประณีต
ประเพณีพายเรือ
ในช่วงเทศกาลออกพรรษาของทุกปี จังหวัดสกลนครจะมีการจัดกิจกรรม การแข่งขันพายเรือ ซึ่งถือเป็นหนึ่งในกิจกรรมสำคัญที่จัดขึ้นควบคู่กับประเพณีไหลเรือไฟ เพื่อถวายเป็นพุทธบูชาและสืบสานวิถีชีวิตของชุมชนลุ่มน้ำหนองหาร ซึ่งเป็นแหล่งน้ำสำคัญของจังหวัดสกลนคร ที่หล่อเลี้ยงชีวิตผู้คนทั้งด้านการเกษตรและการดำรงชีวิตมาอย่างยาวนาน
ไหลเรือไฟ ความงดงามของศิลปะวัฒนธรรม วิถีชีวิตและความศรัทธาที่หล่อหลอมผู้คนเข้าไว้ด้วยกัน
งานประเพณีไหลเรือไฟ เป็นหนึ่งในกิจกรรมสำคัญที่สืบสานวัฒนธรรมท้องถิ่นของชาวสกลนคร มีเอกลักษณ์โดดเด่นในการจัดขบวนเรือไฟที่สวยงามตระการตา พร้อมกิจกรรม การละเล่น แสดงศิลปะวัฒนธรรมที่หลากหลาย อาทิเช่น การแข่งขันพายเรือ การประกวดเรือบก เป็นต้น จังหวัดสกลนคร
วิสาหกิจชุมชน บ้านนางอย
บ้านนางอยชาวบ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพหลักคือดำนา ปลูกมะเขือเทศ และทำการเกษตรตามฤดูกาล หลังจากหมดฤดูเก็บเกี่ยว จึงรวมตัวกันสร้างอาชีพเสริม อาทิเช่น การทอผ้า หัตถกรรมจักสาน และกลุ่มแปรรูปอาหาร โดยการนำวัตถุดิบในท้องถิ่นมาเพิ่มมูลค่าสร้างรายได้ให้กับชุมชน.jpg)
ดอยคํา เป็นมิตรกับทุกคน
ความใส่ใจ ความเป็นมิตรกับทุกคน คือสิ่งที่เราไม่เคยลืม